Een levenstestament, dit kun je erin vastleggen

Wat is een levenstestament?

Een levenstestament is een officieel document waarin je vastlegt wat jouw wensen zijn en wie jouw belangen mag behartigen als je dat zelf tijdelijk of blijvend niet meer kunt. Denk bijvoorbeeld aan een situatie waarin je ziek wordt, een ongeluk krijgt of te maken krijgt met dementie. Je legt wensen vast over medische zorg, geldzaken of persoonlijke wensen. In het levenstestament stop je ook volmachten, daarmee geef je iemand die je vertrouwt de bevoegdheid om beslissingen voor jou te nemen. 

Waarom een levenstestament?

Met een levenstestament zorg je dat jouw wensen en grenzen bekend zijn. Dat geeft rust, duidelijkheid en controle – voor jou én voor je naasten. Het voorkomt moeilijke situaties waarin anderen moeten raden wat jij gewild zou hebben.

Vaak wordt gedacht dat je geen volmacht hoeft te regelen als je getrouwd bent. Maar dat is een misverstand. Bij de verkoop van een huis moeten bijvoorbeeld beide partners tekenen. Wanneer een van beide niet meer wilsbekwaam is, en er is geen notariële volmacht, dan moet je een verzoek bij de rechter indienen om het huis te verkopen. 

Wat is het verschil tussen een testament en een levenstestament?

Een testament regelt wat er gebeurt met je erfenis na je overlijden. Een levenstestament is juist bedoeld voor de periode waarin je nog leeft, maar (tijdelijk of blijvend) niet meer zelfstandig kunt beslissen. Denk bijvoorbeeld aan dementie of een hersenbloeding.

Wilsverklaring

Voor een medische volmacht is het niet noodzakelijk om een levenstestament te hebben. Je kunt deze ook opnemen in een wilsverklaring. Daarin zet je op papier welke medische behandelingen je wel of niet wilt. Je kunt jouw wensen typen of met de hand schrijven. Schrijf dan duidelijk op wat je wilt, met achternaam en voornamen, de datum waarop je het schrijft en jouw handtekening. Bespreek de wilsverklaring met jouw arts.

Wat kun je vastleggen in een levenstestament?

Er zijn veel dingen die je kunt regelen in je levenstestament. Denk aan:

  • Wie jouw financiële zaken regelt (bijv. bankzaken, betalingen, verkoop woning)
  • Wie medische beslissingen voor jou mag nemen
  • Of je thuis wilt blijven wonen zolang dat kan, of juist naar een verpleeghuis wilt verhuizen
  • Of je levensverlengende behandelingen wilt
  • Hoe je verzorging eruitziet (bijv. wel of geen dagbesteding, religieuze wensen)
  • Wie je digitale gegevens mag beheren
  • Wie er voor je huisdieren zorgt als jij dat niet meer kunt

Hoe breng je je wensen in kaart?

Er is een checklist voor het levenstestament van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie. In deze checklist staan onderwerpen en vragen die je helpen overzicht te krijgen in de zaken die je in een levenstestament kunt vastleggen. 

Je kunt deze onderwerpen bespreken met je partner, kinderen of mantelzorger. Daarna kun je je wensen vastleggen in je levenstestament, zodat er geen twijfel over bestaat. De notaris helpt je met het formuleren van je wensen. 

Wie wijs je aan als vertrouwenspersoon?

In je levenstestament benoem je één of meerdere vertrouwenspersonen (ook wel gemachtigden genoemd). Deze persoon mag namens jou handelen, bijvoorbeeld richting het verpleeghuis, artsen of instanties. Kies iemand die je vertrouwt, die jouw belangen begrijpt én die in staat is om namens jou besluiten te nemen. Bespreek je wensen goed met deze persoon. Het is voor alle betrokkenen fijn als er duidelijkheid is.

Kun je toezicht regelen?

Ja, dat kan. Je kunt bijvoorbeeld bepalen dat een tweede persoon toezicht houdt. Het kan zorgen voor extra transparantie en discussies voorkomen.

Wat doet de notaris?

Een levenstestament stel je op via een notaris. Die zorgt ervoor dat alles juridisch in orde is en dat jij goed begrijpt wat je ondertekent. Ook controleert de notaris of je op het moment van ondertekenen wilsbekwaam bent. Je bent wilsbekwaam als je zelf nog goed in staat bent om beslissingen te nemen en de gevolgen daarvan ook kan overzien. Daarna wordt je levenstestament geregistreerd in het Centraal Levenstestamentenregister (CLTR). Zo kunnen zorgverleners en instanties altijd nagaan dat er een document bestaat en bij welke notaris het ligt.

Wat kost het?

De kosten verschillen per notaris, maar liggen meestal tussen de €350 en €600.

Kun je het later aanpassen?

Zeker. Je kunt je levenstestament altijd wijzigen of intrekken, zolang je wilsbekwaam bent. 

De voordelen van een levenstestament

  • Je houdt de regie, ook als je zorg nodig hebt
  • Je voorkomt verwarring of conflicten bij je naasten
  • Je bepaalt wie namens jou contact heeft met zorgverleners
  • Je geeft je omgeving duidelijkheid over jouw wensen

Zijn er ook nadelen?

  • Het opstellen kost geld (notariskosten)
  • Er moeten soms lastige onderwerpen besproken worden
  • Het vraagt vertrouwen in anderen
  • Het is een document dat actueel moet blijven

Hoe stel je het op?

  1. Denk na over wat je belangrijk vindt (de eerdergenoemde checklist kan je daarbij helpen)
  2. Kies een of meer vertrouwenspersonen
  3. Bespreek je wensen
  4. Maak een afspraak bij de notaris
  5. Teken het levenstestament
  6. Laat het registreren in het CLTR

Wil je in het levenstestament ook wensen vastleggen over wonen met zorg in de toekomst? Op deze website kun je eenvoudig zien welke woonzorglocaties bij jou in de buurt liggen. Je kunt zoeken op woonplaats, en ook de zorgvraag invullen. 

Langer zelfstandig wonen

Meer over wonen met zorg

Terug naar boven